BỘ TIÊU CHUẨN ISO 14000 LÀ GÌ?
Bộ tiêu chuẩn ISO 14000 là tập hợp một nhóm tiêu chuẩn dành cho hoạt động quản lý môi trường của các doanh nghiệp, tổ chức. Bộ tiêu chuẩn ISO 14000 được Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế ISO xây dựng và chính thức ban hành vào năm 1996. Từ đó tiêu chuẩn ISO 14000 đã trải qua nhiều lần cải tiến, cập nhập để phù hợp với bối cảnh về môi trường; cho tới nay bộ tiêu chuẩn ISO 14000 đã được phát triển gồm những tiêu chuẩn chính như sau:
ISO 14001: Hệ thống quản lý môi trường ISO 14001 – Các yêu cầu và hướng dẫn sử dụng. Đây là tiêu chuẩn phổ biến nhất và cũng là cốt lõi của bộ tiêu chuẩn ISO 14000. Tiêu chuẩn này đóng vai trò như bộ khung chuẩn để doanh nghiệp có thể xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý môi trường đạt hiệu quả tối ưu. Phiên bản mới nhất đang áp dụng và có hiệu lực là ISO 14001:2015.
ISO 14004: Hệ thống quản lý môi trường – Hướng dẫn chung các nguyên tắc, hệ thống và các kỹ thuật hỗ trợ.
ISO 14010: Hướng dẫn đánh giá môi trường – Các nguyên tắc chung.
ISO 14011: Hướng dẫn đánh giá môi trường – Thủ tục đánh giá – Đánh giá hệ thống quản lý môi trường.
ISO 14012: Hướng dẫn đánh giá môi trường – Tiêu chuẩn năng lực đối với chuyên gia đánh giá môi trường.
ISO 14020: Nhãn môi trường & Công bố môi trường.
ISO 14031: Quản lý môi trường – Đánh giá kết quả thực hiện về môi trường
ISO 14040: Quản lý môi trường – Đánh giá vòng đời của sản phẩm – Nguyên tắc và khuôn khổ.
ISO 14050: Từ vựng về quản lý môi trường.
ISO 14064: Quy trình kiểm kê khí nhà kính và giảm thiểu khí thải
ISO guide 64: Hướng dẫn đề cập tới khía cạnh môi trường trong tiêu chuẩn sản phẩm.
ĐỐI TƯỢNG ÁP DỤNG BỘ TIÊU CHUẨN ISO 14000
Doanh nghiệp nào cũng có thể áp dụng theo ISO 14000. Bộ tiêu chuẩn ISO 14000 không giới hạn cho việc doanh nghiệp nào được hay không được áp dụng nó trong công tác quản lý môi trường. Từ các đơn vị sản xuất tới các tổ chức kinh doanh, cung ứng dịch vụ hay thực hiện xuất nhập khẩu hay các tổ chức phi lợi nhuận vân vân… tất cả đều có thể áp dụng các tiêu chuẩn trong ISO 14000. Đặc biệt các doanh nghiệp có mong muốn xây dựng hoặc cải thiện hiệu quả cho hệ thống quản lý môi trường của mình rất cần áp dụng bộ tiêu chuẩn này.
MỤC TIÊU CỦA BỘ TIÊU CHUẨN QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG ISO 14000
Các tiêu chuẩn trong hệ thống môi trường ISO 14000 được xây dựng đòi hỏi doanh nghiệp cần phải đáp ứng được các mục tiêu cốt lõi sau đây:
‒ Xác định những yêu cầu về mặt pháp luật liên quan đến môi trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
‒ Xác định những lĩnh vực và hoạt động liên quan tới môi trường mà doanh nghiệp có khả năng kiểm soát.
‒ Xác định rủi ro và cơ hội xuất hiện trong các hoạt động môi trường của doanh nghiệp.
‒ Thiết lập được chính sách môi trường, các mục tiêu cùng phương pháp để đạt được chúng.
‒ Thiết lập hoạt động giám sát, theo dõi và đánh giá hiệu quả của hệ thống quản lý môi trường.
Để đạt được các mục tiêu này doanh nghiệp, tổ chức cần phải triển khai một số hoạt động bao gồm:
‒ Thể hiện cam kết của ban lãnh đạo về việc triển khai và áp dụng ISO 14000.
‒ Ban hành những quy định về môi trường, yêu cầu đội ngũ nhân viên và các bên liên quan cần phải tuân thủ.
‒ Thiết lập các biện pháp quản lý, kiểm soát quá trình sản xuất kinh doanh có liên quan tới môi trường trong doanh nghiệp.
‒ Xây dựng các kế hoạch, những chương trình riêng biệt để mọi khía cạnh môi trường liên quan tới hoạt động của doanh nghiệp được kiểm soát.
‒ Gắn kết công tác quản lý môi trường vào với công việc hàng ngày và văn hóa của doanh nghiệp.
‒ Xây dựng các cuộc đánh giá để phát hiện những sự không phù hợp, từ đó có biện pháp khắc phục, phòng ngừa kịp thời và phù hợp.
‒ Tuyên truyền và đào tạo cho các bên liên quan về ISO 14000.
LỢI ÍCH CỦA VIỆC ÁP DỤNG BỘ TIÊU CHUẨN MÔI TRƯỜNG ISO 14000
ISO 14000 sẽ đem đến cho doanh nghiệp, tổ chức áp dụng nó một số lợi ích nổi bật như sau:
‒ Giảm thiểu các ảnh hưởng tiêu cực tới môi trường thông qua việc hạn chế tối đa chất thải công nghiệp và phân bố nguồn tài nguyên hợp lý hơn.
‒ Giúp tiết kiệm chi phí nguyên liệu đầu vào, chi phí hạch toán môi trường, từ đó góp phần tối ưu chi phí hoạt động chung cho doanh nghiệp.
‒ ISO 14000 được sử dụng như một công cụ tiếp thị hiệu quả để gia tăng uy tín cùng hình ảnh tốt đẹp của doanh nghiệp.
‒ Hạn chế các rủi ro và áp lực gặp phải từ quy chế hay chế tài về môi trường trong quá trình cung ứng sản phẩm, dịch vụ ra thị trường.
‒ Đóng góp vào các hoạt động vì môi trường, hướng tới một tương lai phát triển bền vững không chỉ cho bản thân doanh nghiệp mà còn cho toàn xã hội.
‒ Tăng cường hiệu quả hoạt động quản lý môi trường của doanh nghiệp.
‒ Có thể tương thích và kết hợp với các hệ thống quản lý ISO khác, ví dụ như ISO 9001, để nâng cao hiệu quả hoạt động chung của doanh nghiệp.
‒ Đặc biệt khi doanh nghiệp có được chứng nhận ISO 14001 sẽ là tấm giấy thông hành giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế nhanh chóng thông qua việc đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về môi trường.
CÁC YÊU CẦU CỦA HỆ THỐNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG THEO ISO 14000
Việc xây dựng một hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14000 sao cho phù hợp và hiệu quả đòi hỏi doanh nghiệp cần phải đáp ứng được những yêu cầu cơ bản như sau:
1. Đảm bảo có sự tham gia và cam kết từ lãnh đạo cao nhất của doanh nghiệp từ khi triển hai cho đến quá trình xem xét định kỳ.
2. Có một chính sách môi trường phù hợp với định hướng và cam kết của doanh nghiệp.
3. Các mục tiêu, kế hoạch môi trường cần phải tương thích và giải quyết được các chính sách môi trường đã đặt ra, đồng thời, có thể thực hiện và đo lường được.
4. Phải xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý môi trường dựa trên bối cảnh thực tế của tổ chức và điều kiện môi trường nơi tổ chức hoạt động.
5. Phân bố nguồn lực hợp lý, xác định rõ vai trò, quyền hạn cùng trách nhiệm của những người tham gia hệ thống quản lý môi trường.
6. Thực hiện đào tạo cho đội ngũ cán bộ nhân viên về hệ thống quản lý môi trường theo ISO 14000.
7. Đảm bảo nguồn nhân lực tham gia và thực hiện quản lý môi trường phải thực sự có đầy đủ năng lực và phẩm chất phù hợp.
8. Các thông tin trong hệ thống quản lý môi trường phải được truyền đạt rõ ràng, đúng đối tượng và kịp thời trong nội bộ doanh nghiệp cũng như bên ngoài với các bên quan tâm.
9. Thiết lập hệ thống tài liệu, hồ sơ về hệ thống quản lý môi trường đầy đủ, chính xác, đảm bảo tính sẵn có. Chúng phải được kiểm soát, lưu trữ và cập nhập thường xuyên.
10. Thiết lập các chương trình đánh giá, giám sát cùng các biện pháp, hành động khắc phục, phòng ngừa các mối nguy gây ảnh hưởng tới môi trường.
11. Cải tiến liên tục để phù hợp với bối cảnh kinh tế – xã hội – môi trường thực tế.
Liên hệ/Contact: Hotline: 0933096426 – Ms. Vân Phạm
CHỨNG NHẬN HỆ THỐNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG THEO ISO 14000
Bộ ISO 14000 bao gồm một nhóm các tiêu chuẩn: ISO 14001, 14004, 14005 … Trong những tiêu chuẩn này chỉ có ISO 14001 có thể được chứng nhận. Như vậy nhắc đến chứng nhận về môi trường theo ISO 14000 cũng chính là việc doanh nghiệp được chứng nhận hay cấp chứng chỉ đạt tiêu chuẩn ISO 14001, cụ thể là phiên bản ISO 14001:2015 hiện đang có hiệu lực.
Tổ chức chứng nhận sẽ đánh giá doanh nghiệp để cấp chứng chỉ ISO 14001:2015 theo quy trình gồm các bước như sau:
Bước 1: Đăng ký chứng nhận ISO 14001:2015
Doanh nghiệp khai báo các thông tin theo yêu cầu của Tổ chức chứng nhận ISO 14001 để đăng ký chứng nhận hệ thống quản lý môi trường.
Bước 2: Kí kết hợp đồng chứng nhận
Doanh nghiệp ký kết hợp đồng xác nhận việc đồng ý đánh giá chứng nhận ISO 14001 với tổ chức chứng nhận và chuẩn bị cho đánh giá chính thức hệ thống quản lý môi trường.
Bước 3: Đánh giá giai đoạn 1
Tổ chức chứng nhận ISO 14001 đánh giá sơ bộ giai đoạn 1 về Hệ thống quản lý môi trường của doanh nghiệp (thông qua hồ sơ, tài liệu nhận được).
Bước 4: Đánh giá giai đoạn 2
Tổ chức chứng nhận đánh giá thực tế giai đoạn 2, trong đó tiến hành các cuộc phỏng vấn và xem xét tại hiện trường của doanh nghiệp.
Bước 5: Thẩm định hồ sơ, tài liệu, quy trình ISO 14001
Tổ chức chứng nhận thẩm định hồ sơ, tài liệu, quy trình liên quan tới việc xây dựng Hệ thống quản lý môi trường theo ISO 14001 của doanh nghiệp.
Bước 6: Hành động khắc phục
Doanh nghiệp phải tiến hành hành động khắc phục trong thời gian quy định và báo cáo lại cho Tổ chức chứng nhận ISO để sửa chữa những điểm chưa tuân thủ (nếu có).
Bước 7: Cấp chứng chỉ ISO 14001:2015
Tổ chức chứng nhận cấp chứng chỉ ISO 14001 cho doanh nghiệp sau khi kiểm tra chắc chắn rằng doanh nghiệp đã hoàn thành các khắc phục theo yêu cầu. Chứng chỉ này có hiệu lực trong vòng 03 (ba) năm.
Bước 8: Đánh giá giám sát định kỳ
Doanh nghiệp sẽ trải qua 2 cuộc đánh giá giám sát định kỳ trong 3 năm (12 tháng/lần) để duy trì hiệu lực của chứng nhận ISO 14001.
Bước 9: Tái chứng nhận ISO 14001:2015
Doanh nghiệp tái đánh giá chứng nhận ISO 14001 sau 3 năm khi chứng chỉ hết hiệu lực, quy trình tái đánh giá chứng nhận lặp lại tương tự như các bước trên.
Để giúp cho các doanh nghiệp tìm hiểu, áp dụng bộ tiêu chuẩn ISO 14000 và đi tới đánh giá chứng nhận hệ thống quản lý môi trường đạt tiêu chuẩn ISO 14001:2015 được nhanh chóng, thuận lợi, Công ty tiêu chuẩn quốc tế ISC Việt Nam chúng tôi có cung cấp dịch vụ chứng nhận ISO 14001 tuân theo những quy định hiện hành mới nhất năm 2025 cho tất cả các ngành nghề, lĩnh vực. Hãy liên hệ ngay với ISC Việt Nam khi có nhu cầu bạn nhé. Liên hệ/Contact: Hotline: 0933096426 – Ms. Vân Phạm