ISO 22000:2018 là tiêu chuẩn quốc tế về Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm (Food Safety Management System – FSMS), được xây dựng nhằm giúp các tổ chức trong chuỗi thực phẩm nhận diện, đánh giá và kiểm soát các mối nguy an toàn thực phẩm một cách có hệ thống. Tiêu chuẩn áp dụng cho nhiều đối tượng từ sản xuất nguyên liệu, chế biến thực phẩm, sản xuất bao bì tiếp xúc thực phẩm, kho vận, vận chuyển, phân phối, bán lẻ đến dịch vụ ăn uống. ISO 22000:2018 kết hợp các nguyên tắc HACCP của Codex với chương trình tiên quyết (PRPs), quản lý hệ thống và cơ chế trao đổi thông tin trong toàn bộ chuỗi thực phẩm.

Hiện ISO 22000:2018 vẫn là phiên bản tiêu chuẩn được công bố, đồng thời đã có ISO 22000:2018/Amd 1:2024 về biến đổi khí hậu và ISO đang phát triển phiên bản ISO/DIS 22000 mới. Vì vậy, doanh nghiệp triển khai ISO 22000 cần chú ý cả yêu cầu hiện hành và định hướng cập nhật của tiêu chuẩn.

ISO 22000:2018 là gì và vì sao doanh nghiệp thực phẩm cần áp dụng?

ISO 22000:2018 đưa ra yêu cầu để tổ chức có thể thiết lập, triển khai, vận hành, duy trì và cải tiến hệ thống quản lý an toàn thực phẩm nhằm bảo đảm sản phẩm và dịch vụ phù hợp với mục đích sử dụng và an toàn cho người tiêu dùng. Tiêu chuẩn cũng hỗ trợ doanh nghiệp chứng minh sự tuân thủ các yêu cầu pháp luật, yêu cầu khách hàng và các yêu cầu liên quan đến an toàn thực phẩm.

Điểm quan trọng của ISO 22000:2018 là không chỉ tập trung vào kiểm tra thành phẩm. Tư duy của tiêu chuẩn là phòng ngừa mối nguy ngay trong quá trình, từ nguyên liệu đầu vào đến sản xuất, bảo quản, vận chuyển và phân phối.

Một hệ thống ISO 22000 hiệu quả cần trả lời được những câu hỏi quan trọng:

Những mối nguy nào có thể xuất hiện trong sản phẩm và quy trình?
Mối nguy đó có mức độ nghiêm trọng và khả năng xảy ra như thế nào?
Biện pháp kiểm soát nào đang được áp dụng?
Điểm kiểm soát nào cần được kiểm soát nghiêm ngặt?
Làm thế nào chứng minh rằng các biện pháp kiểm soát đang hoạt động hiệu quả?
Khi xảy ra sự cố, doanh nghiệp có thể truy xuất, thu hồi và xử lý nhanh đến đâu?

Do đó, ISO 22000 không nên được hiểu đơn giản là một bộ hồ sơ để phục vụ đánh giá chứng nhận. Đây là một hệ thống quản trị rủi ro an toàn thực phẩm có khả năng hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát hoạt động thực tế.

Nội dung chính của ISO 22000:2018

Bối cảnh của tổ chức

Doanh nghiệp phải xác định các vấn đề bên trong và bên ngoài có thể ảnh hưởng đến khả năng đạt được kết quả của FSMS; đồng thời xác định các bên quan tâm và nhu cầu, mong đợi liên quan đến an toàn thực phẩm.

Phạm vi hệ thống cũng phải được xác định rõ. Ví dụ, một nhà máy sản xuất sữa có thể xác định phạm vi bao gồm tiếp nhận nguyên liệu, xử lý, phối trộn, thanh trùng, đóng gói, lưu kho và phân phối sản phẩm.

Lãnh đạo và cam kết

Lãnh đạo cao nhất phải thể hiện vai trò trong việc xây dựng và duy trì văn hóa an toàn thực phẩm, chính sách an toàn thực phẩm, mục tiêu và trách nhiệm.

Một sai lầm phổ biến là giao toàn bộ ISO 22000 cho bộ phận QA/QC. Trên thực tế, an toàn thực phẩm liên quan đến nhiều bộ phận như sản xuất, kho, mua hàng, bảo trì, R&D, nhân sự, vệ sinh, logistics và lãnh đạo.

Hoạch định

Doanh nghiệp cần xác định rủi ro và cơ hội, mục tiêu an toàn thực phẩm và kế hoạch để đạt được mục tiêu.

Ví dụ, nếu doanh nghiệp nhận thấy rủi ro cao từ nhà cung cấp nguyên liệu, có thể xây dựng mục tiêu nâng tỷ lệ nhà cung cấp được đánh giá định kỳ, tăng tần suất kiểm nghiệm hoặc yêu cầu chứng từ chứng minh nguồn gốc nguyên liệu.

Hỗ trợ

ISO 22000 yêu cầu doanh nghiệp bảo đảm nguồn lực, năng lực, nhận thức, trao đổi thông tin và kiểm soát thông tin dạng văn bản cần thiết cho hệ thống.

Đặc biệt, nhân viên phải hiểu vai trò của mình đối với an toàn thực phẩm. Một công nhân vận hành máy không chỉ cần biết cách chạy thiết bị mà còn phải hiểu những sai lệch nào có thể tạo ra nguy cơ đối với sản phẩm.

Hoạt động vận hành

Đây là phần trọng tâm của ISO 22000. Doanh nghiệp phải kiểm soát các quá trình liên quan đến an toàn thực phẩm, bao gồm chương trình tiên quyết, phân tích mối nguy, xác định biện pháp kiểm soát, kiểm soát mối nguy, truy xuất nguồn gốc, ứng phó tình huống khẩn cấp và xử lý sản phẩm không phù hợp.

ISO 22000 kết hợp cách tiếp cận hệ thống quản lý với các nguyên tắc HACCP và PRPs để kiểm soát mối nguy trong chuỗi thực phẩm.

Đánh giá kết quả hoạt động

Doanh nghiệp cần theo dõi, đo lường, phân tích và đánh giá hiệu lực của FSMS.

Các công cụ quan trọng gồm:

Đánh giá nội bộ.
Phân tích dữ liệu.
Đánh giá kết quả kiểm soát mối nguy.
Đánh giá sự phù hợp.
Xem xét của lãnh đạo.
Theo dõi mục tiêu an toàn thực phẩm.

Cải tiến

Hệ thống phải có cơ chế xử lý sự không phù hợp, thực hiện hành động khắc phục và liên tục cải tiến.

Mục tiêu không phải là “không bao giờ có lỗi”, mà là doanh nghiệp phải có khả năng phát hiện lỗi, kiểm soát sản phẩm bị ảnh hưởng, tìm nguyên nhân và ngăn ngừa tái diễn.

Những điểm quan trọng khi triển khai ISO 22000:2018

PRP – Chương trình tiên quyết

PRP là nền tảng tạo môi trường vệ sinh và điều kiện vận hành phù hợp để kiểm soát mối nguy.

Tùy lĩnh vực, PRP có thể liên quan đến:

Vệ sinh nhà xưởng.
Kiểm soát côn trùng.
Vệ sinh cá nhân.
Kiểm soát nước.
Kiểm soát chất thải.
Bảo trì thiết bị.
Vệ sinh thiết bị.
Kiểm soát nguyên liệu.
Kiểm soát kho và vận chuyển.
Kiểm soát vật liệu tiếp xúc thực phẩm.

Doanh nghiệp cũng cần lựa chọn chương trình tiên quyết phù hợp với loại hình hoạt động và bối cảnh thực tế. Hệ thống ISO 22000 có mối liên hệ với các tiêu chuẩn thuộc dòng ISO 22002 về PRP.

Phân tích mối nguy và HACCP

Doanh nghiệp cần xây dựng nhóm an toàn thực phẩm phù hợp, mô tả sản phẩm, xác định mục đích sử dụng, xây dựng sơ đồ dòng chảy và xác nhận sơ đồ tại hiện trường.

Sau đó tiến hành nhận diện các mối nguy có thể xảy ra, chẳng hạn:

Mối nguy sinh học: Salmonella, E. coli, Listeria, nấm men, nấm mốc.

Mối nguy hóa học: dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, chất tẩy rửa, dị ứng thực phẩm.

Mối nguy vật lý: kim loại, thủy tinh, nhựa cứng, đá hoặc các vật thể lạ.

Từ đó, doanh nghiệp đánh giá mức độ rủi ro và xác định biện pháp kiểm soát phù hợp.

OPRP và CCP

Đây là nội dung thường gây khó khăn cho doanh nghiệp khi triển khai ISO 22000.

Không phải mọi biện pháp kiểm soát đều là CCP. Doanh nghiệp cần có phương pháp đánh giá có cơ sở để phân biệt giữa PRP, OPRP và CCP.

Ví dụ, trong sản xuất nước giải khát, kiểm soát vệ sinh thiết bị có thể thuộc PRP; kiểm soát một bước lọc hoặc kiểm soát một mối nguy cụ thể có thể được xác định là OPRP; trong khi quá trình thanh trùng với giới hạn tới hạn được xác định rõ có thể được kiểm soát như CCP tùy theo kết quả phân tích mối nguy và thiết kế quy trình.

Truy xuất nguồn gốc và thu hồi

Một hệ thống tốt phải giúp doanh nghiệp trả lời nhanh:

Nguyên liệu này đến từ đâu? Được sử dụng cho lô sản phẩm nào? Sản phẩm đã đi đến đâu?

Ví dụ, khi phát hiện một lô nguyên liệu có nguy cơ nhiễm vi sinh, doanh nghiệp phải có khả năng xác định các lô thành phẩm liên quan và thực hiện kiểm soát, cách ly hoặc thu hồi khi cần thiết.

Ví dụ thực tế về áp dụng ISO 22000:2018

Nhà máy sản xuất thực phẩm đông lạnh

Nhà máy có thể nhận diện các mối nguy vi sinh trong nguyên liệu và quá trình chế biến. Doanh nghiệp xây dựng PRP về vệ sinh, kiểm soát nhiệt độ, phân khu sạch/bẩn và vệ sinh thiết bị.

Sau đó, các bước kiểm soát quan trọng được xác định thông qua phân tích mối nguy. Dữ liệu nhiệt độ, thời gian xử lý, kết quả kiểm nghiệm và hồ sơ giám sát được sử dụng để chứng minh tính hiệu lực của hệ thống.

Doanh nghiệp sản xuất bao bì tiếp xúc thực phẩm

ISO 22000 không chỉ dành cho doanh nghiệp trực tiếp sản xuất thực phẩm. Chuỗi thực phẩm còn bao gồm nhiều tổ chức cung cấp nguyên liệu, bao bì, dịch vụ vận chuyển, lưu kho và các dịch vụ liên quan.

Một doanh nghiệp sản xuất bao bì thực phẩm có thể tập trung vào kiểm soát nguyên vật liệu, mực in, hóa chất, vệ sinh dây chuyền, dị vật, nhiễm chéo và truy xuất nguồn gốc.

Nhà hàng và bếp ăn tập thể

Doanh nghiệp dịch vụ ăn uống có thể áp dụng ISO 22000 để kiểm soát nhà cung cấp, tiếp nhận nguyên liệu, bảo quản lạnh, sơ chế, chế biến, giữ nóng, chia suất và vệ sinh.

Điểm quan trọng là hệ thống phải được thiết kế dựa trên quy trình thực tế, thay vì sao chép một bộ tài liệu có sẵn.

ISO 22000:2018 đóng góp vào các SDGs như thế nào?

ISO xác định ISO 22000:2018 có đóng góp vào SDG 2 – Zero Hunger, SDG 3 – Good Health and Well-being và SDG 12 – Responsible Consumption and Production.

Đối với SDG 3, việc kiểm soát mối nguy thực phẩm góp phần giảm nguy cơ người tiêu dùng tiếp xúc với thực phẩm không an toàn.

Đối với SDG 12, hệ thống quản lý có thể hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn nguyên liệu, quy trình, sản phẩm không phù hợp, thu hồi và giảm các tổn thất phát sinh do sự cố an toàn thực phẩm.

Đối với SDG 2, một chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn là nền tảng quan trọng để bảo đảm khả năng tiếp cận thực phẩm an toàn và phù hợp cho người tiêu dùng.

Dịch vụ đào tạo ISO 22000:2018 – Nhận thức, Đánh giá nội bộ và Lead Auditor

Đào tạo ISO 22000:2018 Nhận thức

Khóa đào tạo ISO 22000:2018 Awareness phù hợp với lãnh đạo, cán bộ quản lý, nhân viên QA/QC, sản xuất, kho, mua hàng, R&D và các bộ phận liên quan.

Nội dung tập trung vào:

Tổng quan ISO 22000:2018.
Các yêu cầu chính của FSMS.
Tư duy dựa trên rủi ro.
PRP, OPRP và CCP.
HACCP và phân tích mối nguy.
Vai trò và trách nhiệm của người lao động.
Các lỗi thường gặp khi triển khai ISO 22000.

Đào tạo đánh giá viên nội bộ ISO 22000:2018

Khóa ISO 22000:2018 Internal Auditor giúp học viên có khả năng lập kế hoạch, chuẩn bị và thực hiện đánh giá nội bộ.

Học viên được hướng dẫn cách:

Xây dựng chương trình đánh giá.
Chuẩn bị checklist.
Phỏng vấn và thu thập bằng chứng.
Đánh giá hồ sơ và thực tế hiện trường.
Nhận diện sự không phù hợp.
Phân loại và viết phát hiện đánh giá.
Xác minh hành động khắc phục.
Lập báo cáo đánh giá.

Trọng tâm của khóa học là giúp học viên chuyển từ tư duy “kiểm tra hồ sơ” sang “đánh giá tính hiệu lực của hệ thống”.

Đào tạo ISO 22000:2018 Lead Auditor

Khóa ISO 22000:2018 Lead Auditor chuyên sâu dành cho những người muốn phát triển năng lực đánh giá hệ thống ở cấp độ cao hơn.

Chương trình có thể tập trung vào:

Nguyên tắc và phương pháp đánh giá.
Quản lý chương trình đánh giá.
Lập kế hoạch và tổ chức cuộc đánh giá.
Đánh giá dựa trên bằng chứng.
Đánh giá quá trình.
Phỏng vấn và lấy mẫu.
Xác định phát hiện đánh giá.
Viết báo cáo không phù hợp.
Theo dõi hành động khắc phục.
Kỹ năng quản lý đoàn đánh giá.
Tình huống đánh giá thực tế.

Dịch vụ tư vấn triển khai và chứng nhận ISO 22000:2018

Bên cạnh đào tạo, chúng tôi cung cấp dịch vụ tư vấn xây dựng, áp dụng và hỗ trợ chứng nhận ISO 22000:2018 theo hướng thực tế, phù hợp với quy mô và loại hình doanh nghiệp.

Quy trình tư vấn có thể bao gồm khảo sát hiện trạng, xác định khoảng cách, xác định phạm vi FSMS, xây dựng hệ thống tài liệu, thành lập nhóm an toàn thực phẩm, xây dựng PRP, phân tích mối nguy, xác định OPRP/CCP, xây dựng kế hoạch kiểm soát, đào tạo nhân sự, đánh giá nội bộ, xem xét của lãnh đạo và hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị cho đánh giá chứng nhận.

Đặc biệt, chúng tôi chú trọng nguyên tắc “hệ thống phải vận hành được trong thực tế”. Tài liệu không nên quá phức tạp so với quy mô doanh nghiệp và mỗi biểu mẫu phải có mục đích rõ ràng.

Đối với hoạt động chứng nhận, cần lưu ý rằng ISO không trực tiếp cấp chứng nhận ISO 22000. Doanh nghiệp lựa chọn một tổ chức chứng nhận bên thứ ba phù hợp để thực hiện đánh giá chứng nhận.

Vì sao nên lựa chọn dịch vụ đào tạo và tư vấn ISO 22000:2018 chuyên nghiệp?

Một hệ thống ISO 22000 hiệu quả không nằm ở số lượng tài liệu mà nằm ở khả năng kiểm soát mối nguy và chứng minh sự kiểm soát đó có hiệu lực.

Với kinh nghiệm tư vấn và đào tạo hệ thống quản lý, chúng tôi hướng đến việc giúp doanh nghiệp:

Hiểu đúng bản chất ISO 22000:2018.
Xây dựng hệ thống phù hợp với thực tế.
Nâng cao năng lực đội ngũ an toàn thực phẩm.
Chủ động trước các cuộc đánh giá.
Giảm nguy cơ không phù hợp.
Nâng cao khả năng kiểm soát mối nguy.
Tăng niềm tin của khách hàng và đối tác.
Hỗ trợ mở rộng thị trường và chuỗi cung ứng.

ISO 22000:2018 cũng có cấu trúc quản lý tương thích với nhiều hệ thống ISO khác, giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn khi tích hợp với ISO 9001, ISO 14001 hoặc các hệ thống quản lý khác.

Kết luận

ISO 22000:2018 không đơn thuần là một chứng nhận dành cho doanh nghiệp thực phẩm mà là công cụ quản trị an toàn thực phẩm xuyên suốt chuỗi cung ứng. Khi được triển khai đúng, hệ thống giúp doanh nghiệp chuyển từ cách tiếp cận xử lý sự cố sang chủ động nhận diện và kiểm soát mối nguy.

Dịch vụ đào tạo ISO 22000:2018 Nhận thức, Đánh giá nội bộ, Lead Auditor và tư vấn triển khai – hỗ trợ chứng nhận của chúng tôi được thiết kế nhằm cung cấp cả kiến thức tiêu chuẩn lẫn kỹ năng áp dụng thực tế. Đây là nền tảng để doanh nghiệp xây dựng một FSMS có khả năng vận hành, duy trì và cải tiến lâu dài, thay vì chỉ xây dựng hồ sơ nhằm vượt qua một cuộc đánh giá chứng nhận.

Liên hệ để tư vấn doanh nghiệp

ISC Global

Hotline: +84 933 096 426 – +84 868 591 260

Email: info@iscglobal.asia | van.pham@iscglobal.asia

Website: iscglobal.asia | iscglobal.edu.vn

Liên hệ tải tiêu chuẩn pdf song ngữ Anh Việt: chỉ từ 50$

Chúng tôi cung cấp tài liệu tiêu chuẩn bản gốc và bản dịch

• Bản gốc tiếng anh của Tiêu Chuẩn sơ đồ tóm tắt và hình ảnh minh họa rõ ràng. Để quý khách thuận tiện đối chiếu theo từng điều khoản, dễ tra cứu và lập hồ sơ.

• Bản dịch tiếng Việt chuẩn chuyên ngành, dùng được ngay cho công việc.

• Ghi chú diễn giải và hướng dẫn áp dụng từ chuyên gia thực chiến.

• Giao nhanh dưới định dạng PDF/Word thuận tiện chỉnh sửa, lưu trữ.

Phạm vi tiêu chuẩn

Hệ thống quản lý ISO (9001, 14001, 45001, 37001…..); chứng nhận bền vững (ISCC, FSC, VFCS/PEFC….); dệt may và vật liệu tái chế (GRS, OCS, OEKO-TEX….); trách nhiệm xã hội và ESG (SMETA, EcoVadis, Fairtrade….) cùng nhiều tiêu chuẩn ngành khác theo yêu cầu.

Vì sao chọn chúng tôi

Tài liệu được biên dịch bởi đội ngũ trực tiếp tư vấn và đánh giá chứng nhận, nên bản dịch không chỉ đúng ngôn ngữ mà còn đúng tinh thần áp dụng thực tế — giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và hạn chế sai sót khi xây dựng hồ sơ.

Chi phí

Chỉ từ 50 USD/tài liệu, tùy độ dài và độ phức tạp. Quý Doanh nghiệp vui lòng gửi tên tiêu chuẩn để nhận báo giá chính xác miễn phí.

Cách đăng ký

1. Liên hệ và cho biết tên tiêu chuẩn cần dịch.

2. Nhận báo giá và thời gian giao tài liệu.

3. Thanh toán và nhận tài liệu qua email.

Thanh toán

Chuyển khoản qua mã QR ngân hàng (gửi kèm khi báo giá), hoặc qua PayPal: ducluongservices@gmail.com.

Rất mong được đồng hành cùng Quý Doanh nghiệp trên hành trình chứng nhận.

Trân trọng,

THÔNG TIN LIÊN HỆ