Trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp, dữ liệu về khí nhà kính đang trở thành một loại dữ liệu quản trị quan trọng đối với doanh nghiệp. Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu quan tâm đến doanh thu, chi phí, chất lượng và năng suất, thì hiện nay lượng phát thải khí nhà kính, dấu chân carbon, mục tiêu giảm phát thải và tiến độ Net Zero ngày càng được đưa vào quá trình ra quyết định.

Tuy nhiên, một báo cáo carbon chỉ thực sự có giá trị khi dữ liệu bên trong có cơ sở, phương pháp tính toán minh bạch và có thể được kiểm tra một cách độc lập. Đây chính là lý do GHG Verification và Carbon Verification theo ISO 14064 ngày càng được nhiều doanh nghiệp quan tâm.

ISO 14064 cung cấp một hệ thống tiêu chuẩn quốc tế phục vụ việc định lượng, báo cáo, thẩm tra và xác nhận thông tin liên quan đến khí nhà kính. Trong đó, ISO 14064-1 tập trung vào cấp tổ chức, ISO 14064-2 tập trung vào các dự án giảm phát thải hoặc tăng cường loại bỏ GHG, còn ISO 14064-3 đưa ra nguyên tắc và yêu cầu đối với quá trình verification và validation các tuyên bố GHG.

GHG Verification là gì?

Khái niệm GHG Verification

GHG Verification có thể hiểu là quá trình đánh giá độc lập nhằm xác định liệu một tuyên bố hoặc báo cáo về khí nhà kính có được lập phù hợp với các tiêu chí đã xác định và có chứa sai lệch trọng yếu hay không.

Trong thực tế, verification không đơn giản là kiểm tra một con số CO₂ cuối cùng. Quá trình này có thể liên quan đến việc xem xét hệ thống thu thập dữ liệu, nguồn bằng chứng, phương pháp tính toán, hệ số phát thải, ranh giới kiểm kê, các giả định và cách tổng hợp dữ liệu.

Điều này đặc biệt quan trọng khi doanh nghiệp sử dụng thông tin carbon để cung cấp cho khách hàng, đối tác, nhà đầu tư hoặc phục vụ các mục tiêu ESG.

Carbon Verification khác gì với Carbon Accounting?

Carbon Accounting tập trung vào việc doanh nghiệp đo lường và tính toán lượng phát thải.

Carbon Verification tập trung vào việc kiểm tra độ tin cậy của tuyên bố hoặc thông tin phát thải đã được lập.

Có thể hình dung đơn giản rằng Carbon Accounting trả lời câu hỏi:

“Doanh nghiệp phát thải bao nhiêu?”

Trong khi Carbon Verification hướng đến câu hỏi:

“Số liệu doanh nghiệp công bố có đáng tin cậy và có cơ sở hay không?”

Hai hoạt động này có mối quan hệ chặt chẽ nhưng không phải là một.

ISO 14064 và vai trò trong quản lý khí nhà kính

ISO 14064-1: Quản lý GHG ở cấp tổ chức

ISO 14064-1 là tiêu chuẩn quan trọng đối với các doanh nghiệp muốn xây dựng hệ thống kiểm kê khí nhà kính ở cấp tổ chức.

Doanh nghiệp cần xác định phạm vi hoạt động, nguồn phát thải, ranh giới kiểm kê, phương pháp định lượng và cách thức quản lý dữ liệu.

Tùy vào hoạt động thực tế, nguồn phát thải có thể đến từ sử dụng điện, nhiên liệu tại nhà máy, phương tiện vận chuyển, quá trình sản xuất, hệ thống lạnh, xử lý chất thải hoặc các nguồn phát thải gián tiếp khác.

Điểm quan trọng là doanh nghiệp cần xây dựng một phương pháp có tính hệ thống thay vì chỉ tổng hợp một con số phát thải vào cuối năm.

ISO 14064-2: Quản lý GHG ở cấp dự án

Đối với những dự án được triển khai nhằm giảm phát thải hoặc tăng cường loại bỏ khí nhà kính, ISO 14064-2 cung cấp khung phương pháp phù hợp để xây dựng, giám sát và báo cáo kết quả của dự án.

Ví dụ có thể bao gồm dự án chuyển đổi năng lượng, cải thiện hiệu suất sử dụng năng lượng, thu hồi khí methane, sử dụng năng lượng tái tạo hoặc các dự án làm tăng khả năng loại bỏ carbon.

ISO 14064-3: Nền tảng cho Verification và Validation

ISO 14064-3 đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động GHG Verification.

Tiêu chuẩn đưa ra các nguyên tắc và yêu cầu cho quá trình đánh giá các tuyên bố liên quan đến khí nhà kính. Quá trình này có thể bao gồm xác định mục tiêu và phạm vi, tiêu chí đánh giá, mức độ đảm bảo, đánh giá rủi ro, thu thập bằng chứng và đưa ra kết luận phù hợp.

Do đó, doanh nghiệp muốn chuẩn bị tốt cho Carbon Verification cần hiểu rằng chất lượng của kết quả không chỉ phụ thuộc vào bảng tính carbon mà còn phụ thuộc vào toàn bộ hệ thống dữ liệu phía sau.

Những nội dung cần chuẩn bị trước khi Verification

Xây dựng ranh giới tổ chức

Ranh giới tổ chức giúp xác định những đơn vị, cơ sở hoặc hoạt động nào thuộc phạm vi kiểm kê.

Một tập đoàn có nhiều nhà máy, văn phòng, kho hàng hoặc chi nhánh cần có phương pháp xác định phạm vi phù hợp để tránh bỏ sót hoặc tính trùng phát thải.

Nếu ranh giới ban đầu không rõ ràng, toàn bộ quá trình tổng hợp dữ liệu sau đó có thể gặp khó khăn.

Xác định nguồn phát thải

Doanh nghiệp cần lập danh mục các nguồn phát thải liên quan đến hoạt động của mình.

Ví dụ đối với một nhà máy sản xuất, dữ liệu có thể bao gồm điện mua vào, nhiên liệu sử dụng cho lò hơi, nhiên liệu cho phương tiện nội bộ, môi chất lạnh, phương tiện vận chuyển và các nguồn phát thải liên quan khác.

Việc lập danh mục nguồn phát thải giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn nguy cơ bỏ sót dữ liệu.

Chuẩn hóa dữ liệu đầu vào

Một trong những điểm thường gây khó khăn khi Verification là dữ liệu được thu thập từ quá nhiều bộ phận khác nhau.

Phòng môi trường có thể quản lý dữ liệu phát thải, phòng kế toán quản lý hóa đơn, phòng sản xuất quản lý sản lượng, bộ phận logistics quản lý vận chuyển và phòng mua hàng quản lý nhà cung cấp.

Nếu không có quy trình thống nhất, dữ liệu có thể thiếu, trùng hoặc không đồng nhất về đơn vị đo.

Do đó, doanh nghiệp nên xây dựng GHG Data Management System với trách nhiệm rõ ràng cho từng bộ phận.

Kiểm soát hệ số phát thải

Hệ số phát thải là một thành phần quan trọng trong phép tính GHG.

Doanh nghiệp cần kiểm soát nguồn của hệ số phát thải, phiên bản tài liệu, đơn vị sử dụng và tính phù hợp với hoạt động thực tế.

Việc sử dụng hệ số phát thải không rõ nguồn hoặc áp dụng không nhất quán có thể làm giảm chất lượng của báo cáo.

Quy trình GHG / Carbon Verification thường được triển khai như thế nào?

Bước 1: Xác định mục tiêu và phạm vi

Doanh nghiệp xác định mục tiêu của hoạt động verification, kỳ báo cáo, phạm vi tổ chức, phạm vi hoạt động và các tiêu chí được sử dụng.

Đây là cơ sở để xác định kế hoạch đánh giá.

Bước 2: Chuẩn bị GHG Inventory

Doanh nghiệp tổng hợp dữ liệu phát thải và xây dựng bảng kiểm kê GHG.

Các dữ liệu cần có thể bao gồm hoạt động sử dụng năng lượng, nhiên liệu, vận chuyển, nguyên vật liệu, chất thải và các nguồn phát thải liên quan.

Bước 3: Rà soát chất lượng dữ liệu

Trước khi đánh giá chính thức, doanh nghiệp nên thực hiện internal review để kiểm tra các lỗi thường gặp như thiếu dữ liệu, sai đơn vị, công thức tính không nhất quán, dữ liệu chưa có bằng chứng hoặc sử dụng sai hệ số phát thải.

Bước 4: Đánh giá rủi ro

Đơn vị thực hiện verification sẽ xác định những khu vực có nguy cơ xuất hiện sai lệch trọng yếu cao hơn.

Ví dụ, một nguồn phát thải có giá trị rất lớn hoặc sử dụng dữ liệu ước tính có thể được quan tâm nhiều hơn so với nguồn có mức đóng góp rất nhỏ.

Bước 5: Thu thập và kiểm tra bằng chứng

Các bằng chứng có thể bao gồm hóa đơn điện, hóa đơn nhiên liệu, hồ sơ sản xuất, dữ liệu vận chuyển, chứng từ mua hàng, dữ liệu đồng hồ đo hoặc các hồ sơ liên quan khác.

Mục tiêu là tạo ra mối liên kết có thể truy xuất giữa số liệu trong báo cáo và dữ liệu nguồn.

Bước 6: Xử lý phát hiện và sai lệch

Nếu quá trình đánh giá phát hiện vấn đề, doanh nghiệp cần xác định nguyên nhân, đánh giá ảnh hưởng và thực hiện điều chỉnh hoặc giải trình phù hợp.

Đây là giai đoạn đòi hỏi sự phối hợp giữa bộ phận môi trường, ESG, sản xuất, kế toán, năng lượng và các bộ phận sở hữu dữ liệu.

Bước 7: Hoàn thiện kết quả Verification

Sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết, kết quả verification được hoàn thiện theo phạm vi và tiêu chí đã xác định.

Doanh nghiệp có thể sử dụng kết quả này để tăng độ tin cậy của thông tin GHG được cung cấp cho các bên liên quan.

Các lỗi thường gặp khi doanh nghiệp thực hiện Carbon Verification

Chỉ tập trung vào con số cuối cùng

Một sai lầm phổ biến là doanh nghiệp chỉ quan tâm đến tổng lượng CO₂e mà không quản lý dữ liệu đầu vào.

Trong khi đó, một số liệu lớn nhưng không có bằng chứng và không thể truy xuất sẽ khó tạo ra mức độ tin cậy cao.

Không phân định trách nhiệm dữ liệu

Nếu không có người chịu trách nhiệm cho từng nhóm dữ liệu, việc thu thập thông tin vào cuối kỳ báo cáo thường mất nhiều thời gian và dễ xảy ra thiếu sót.

Doanh nghiệp nên quy định rõ ai thu thập, ai kiểm tra, ai phê duyệt và ai tổng hợp dữ liệu.

Sử dụng dữ liệu ước tính không được kiểm soát

Trong một số trường hợp, dữ liệu thực tế có thể chưa đầy đủ và doanh nghiệp phải sử dụng phương pháp ước tính.

Điều quan trọng là phải xác định phương pháp ước tính, nguồn dữ liệu và cơ sở của giả định một cách minh bạch.

Không lưu hồ sơ đầy đủ

Một bảng Excel có thể cho thấy kết quả tính toán nhưng chưa chắc chứng minh được nguồn gốc của dữ liệu.

Doanh nghiệp nên lưu trữ hồ sơ theo cách có thể truy xuất từ báo cáo tổng hợp về dữ liệu gốc.

Ví dụ ứng dụng GHG Verification trong doanh nghiệp

Nhà máy dệt may xuất khẩu

Một doanh nghiệp dệt may muốn cung cấp dữ liệu phát thải cho khách hàng quốc tế.

Doanh nghiệp bắt đầu bằng việc xây dựng GHG Inventory, thu thập dữ liệu điện, nhiên liệu, hơi nước, vận chuyển và các nguồn phát thải liên quan.

Sau đó, hệ thống dữ liệu được rà soát và chuẩn hóa trước khi thực hiện Verification.

Kết quả giúp doanh nghiệp có cơ sở đáng tin cậy hơn khi trao đổi với khách hàng về hiệu quả carbon của hoạt động sản xuất.

Doanh nghiệp thực phẩm và đồ uống

Đối với doanh nghiệp thực phẩm, dữ liệu GHG có thể liên quan đến năng lượng sản xuất, hệ thống lạnh, logistics, xử lý chất thải và chuỗi cung ứng.

Sau khi xác định được các nguồn phát thải chính, doanh nghiệp có thể sử dụng kết quả kiểm kê để ưu tiên các chương trình giảm phát thải.

Ví dụ, nếu tiêu thụ điện chiếm tỷ trọng lớn, doanh nghiệp có thể tập trung vào hiệu suất thiết bị, hệ thống quản lý năng lượng và năng lượng tái tạo.

Doanh nghiệp logistics

Đối với logistics, nhiên liệu và hoạt động vận chuyển thường là những nguồn dữ liệu quan trọng.

Doanh nghiệp có thể xây dựng hệ thống thu thập dữ liệu theo số km vận chuyển, loại phương tiện, lượng nhiên liệu tiêu thụ hoặc các phương pháp phù hợp khác.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa, doanh nghiệp có thể theo dõi phát thải theo từng tuyến, phương tiện hoặc đơn vị vận chuyển và xác định cơ hội tối ưu hóa.

GHG Verification hỗ trợ ESG và Net Zero như thế nào?

Tạo nền tảng dữ liệu cho ESG

Thông tin phát thải là một thành phần quan trọng trong quản trị môi trường của doanh nghiệp.

Một hệ thống GHG Inventory được xây dựng bài bản và được verification phù hợp có thể giúp doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch của thông tin môi trường.

Hỗ trợ xây dựng lộ trình giảm phát thải

Doanh nghiệp không thể quản lý hiệu quả thứ mình chưa đo lường được.

Khi biết nguồn phát thải chính nằm ở đâu, doanh nghiệp có thể phân bổ nguồn lực cho những hoạt động có tiềm năng giảm phát thải lớn nhất.

Hỗ trợ mục tiêu Net Zero

Net Zero không bắt đầu từ việc tuyên bố mục tiêu mà bắt đầu từ việc hiểu rõ hiện trạng phát thải.

GHG Inventory cung cấp dữ liệu nền, còn Verification giúp tăng độ tin cậy của dữ liệu đó. Đây là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp xây dựng mục tiêu, kế hoạch giảm phát thải và theo dõi kết quả theo thời gian.

GHG Verification và đóng góp cho các SDGs

Việc quản lý và xác minh phát thải khí nhà kính có mối liên hệ trực tiếp với SDG 13 – Climate Action, bởi doanh nghiệp có thể đo lường, kiểm soát và từng bước giảm phát thải khí nhà kính.

Hoạt động này cũng có thể hỗ trợ SDG 9 – Industry, Innovation and Infrastructure thông qua việc cải tiến công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, xây dựng hệ thống dữ liệu môi trường và thúc đẩy các mô hình sản xuất ít phát thải.

Ở cấp doanh nghiệp, việc kết hợp kiểm kê GHG, Verification và các chương trình giảm phát thải có thể giúp biến mục tiêu phát triển bền vững từ cam kết định tính thành các chỉ số có thể đo lường và theo dõi.

Dịch vụ tư vấn, đào tạo và hỗ trợ GHG / Carbon Verification của chúng tôi

Tư vấn xây dựng GHG Inventory

Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp xác định phạm vi kiểm kê, nhận diện nguồn phát thải, xây dựng phương pháp thu thập dữ liệu và thiết lập hệ thống tính toán phù hợp.

Dịch vụ có thể được triển khai cho doanh nghiệp sản xuất, thương mại, logistics, thực phẩm, năng lượng và các lĩnh vực khác có nhu cầu quản lý phát thải.

Tư vấn chuẩn bị Carbon Verification

Trước khi thực hiện Verification chính thức, doanh nghiệp có thể sử dụng dịch vụ tư vấn để rà soát toàn bộ hệ thống dữ liệu.

Nội dung có thể bao gồm kiểm tra ranh giới, dữ liệu hoạt động, hệ số phát thải, công thức tính, bằng chứng và khả năng truy xuất.

Đào tạo ISO 14064

Chương trình đào tạo được thiết kế theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, có thể dành cho cán bộ ESG, môi trường, năng lượng, QA/QC, sản xuất, quản lý nhà máy và các nhân sự phụ trách dữ liệu carbon.

Nội dung đào tạo có thể bao gồm nguyên tắc GHG Accounting, ISO 14064-1, ISO 14064-2, ISO 14064-3, xây dựng GHG Inventory, phương pháp tính phát thải, kiểm soát dữ liệu và chuẩn bị cho quá trình Verification.

Hỗ trợ hồ sơ và khắc phục phát hiện

Trong quá trình đánh giá, doanh nghiệp có thể phát sinh các điểm cần giải trình hoặc điều chỉnh.

Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp phân tích nguyên nhân, rà soát dữ liệu, hoàn thiện bằng chứng và xây dựng phương án cải tiến phù hợp.

Hỗ trợ xây dựng hệ thống quản lý carbon lâu dài

Thay vì chỉ chuẩn bị cho một kỳ đánh giá, doanh nghiệp có thể xây dựng quy trình thu thập dữ liệu GHG định kỳ.

Điều này giúp giảm thời gian tổng hợp dữ liệu trong những năm tiếp theo và tạo nền tảng cho việc theo dõi hiệu quả các chương trình giảm phát thải.

Kết luận

GHG / Carbon Verification theo ISO 14064 đang trở thành một công cụ quan trọng đối với doanh nghiệp muốn nâng cao tính minh bạch về phát thải, đáp ứng yêu cầu của khách hàng và chuỗi cung ứng, cải thiện hệ thống ESG và tiến tới các mục tiêu giảm phát thải dài hạn.

Một hệ thống carbon tốt không chỉ nằm ở một bảng tính CO₂e. Giá trị thực sự nằm ở khả năng giải thích dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát sai lệch và duy trì tính nhất quán qua nhiều kỳ báo cáo.

Với dịch vụ tư vấn, đào tạo và hỗ trợ GHG / Carbon Verification, chúng tôi đồng hành cùng doanh nghiệp từ giai đoạn nhận diện nguồn phát thải, xây dựng GHG Inventory, chuẩn hóa dữ liệu, đào tạo nhân sự đến chuẩn bị hồ sơ phục vụ quá trình Verification và cải tiến hệ thống sau đánh giá.

Đầu tư vào dữ liệu carbon đáng tin cậy hôm nay sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước yêu cầu ESG, chuyển đổi xanh và thị trường carbon trong tương lai.

Liên hệ để tư vấn doanh nghiệp

ISC Global

Hotline: +84 933 096 426 – +84 868 591 260

Email: info@iscglobal.asia | van.pham@iscglobal.asia

Website: iscglobal.asia | iscglobal.edu.vn

Liên hệ tải tiêu chuẩn pdf song ngữ Anh Việt: chỉ từ 50$

Chúng tôi cung cấp tài liệu tiêu chuẩn bản gốc và bản dịch

• Bản gốc tiếng anh của Tiêu Chuẩn sơ đồ tóm tắt và hình ảnh minh họa rõ ràng. Để quý khách thuận tiện đối chiếu theo từng điều khoản, dễ tra cứu và lập hồ sơ.

• Bản dịch tiếng Việt chuẩn chuyên ngành, dùng được ngay cho công việc.

• Ghi chú diễn giải và hướng dẫn áp dụng từ chuyên gia thực chiến.

• Giao nhanh dưới định dạng PDF/Word thuận tiện chỉnh sửa, lưu trữ.

Phạm vi tiêu chuẩn

Hệ thống quản lý ISO (9001, 14001, 45001, 37001…..); chứng nhận bền vững (ISCC, FSC, VFCS/PEFC….); dệt may và vật liệu tái chế (GRS, OCS, OEKO-TEX….); trách nhiệm xã hội và ESG (SMETA, EcoVadis, Fairtrade….) cùng nhiều tiêu chuẩn ngành khác theo yêu cầu.

Vì sao chọn chúng tôi

Tài liệu được biên dịch bởi đội ngũ trực tiếp tư vấn và đánh giá chứng nhận, nên bản dịch không chỉ đúng ngôn ngữ mà còn đúng tinh thần áp dụng thực tế — giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và hạn chế sai sót khi xây dựng hồ sơ.

Chi phí

Chỉ từ 50 USD/tài liệu, tùy độ dài và độ phức tạp. Quý Doanh nghiệp vui lòng gửi tên tiêu chuẩn để nhận báo giá chính xác miễn phí.

Cách đăng ký

1. Liên hệ và cho biết tên tiêu chuẩn cần dịch.

2. Nhận báo giá và thời gian giao tài liệu.

3. Thanh toán và nhận tài liệu qua email.

Thanh toán

Chuyển khoản qua mã QR ngân hàng (gửi kèm khi báo giá), hoặc qua PayPal: ducluongservices@gmail.com.

Rất mong được đồng hành cùng Quý Doanh nghiệp trên hành trình chứng nhận.

Trân trọng,

THÔNG TIN LIÊN HỆ