Tổng quan về Better Biomass và vai trò trong phát triển bền vững

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và phát triển kinh tế tuần hoàn đang trở thành ưu tiên của nhiều quốc gia, việc sử dụng sinh khối bền vững ngày càng được quan tâm. Sinh khối có thể được sử dụng để sản xuất điện, nhiệt, nhiên liệu sinh học, khí sinh học và các sản phẩm có nguồn gốc sinh học. Tuy nhiên, nguồn nguyên liệu này chỉ thực sự mang lại lợi ích môi trường khi quá trình sản xuất, thu mua, chế biến và sử dụng được quản lý có trách nhiệm.

Better Biomass là hệ thống chứng nhận quốc tế giúp doanh nghiệp chứng minh rằng sinh khối được sản xuất, chế biến, kinh doanh hoặc sử dụng đáp ứng các tiêu chí phát triển bền vững. Hệ thống do Viện Tiêu chuẩn hóa Hà Lan NEN quản lý, với nền tảng yêu cầu kỹ thuật được quy định trong bộ tiêu chuẩn NTA 8080. Chương trình áp dụng cho sinh khối ở dạng rắn, lỏng và khí, phục vụ năng lượng cũng như các sản phẩm có nguồn gốc sinh học.

Điểm cốt lõi của Better Biomass không chỉ nằm ở việc xác định nguồn nguyên liệu có nguồn gốc tự nhiên mà còn đánh giá tính bền vững của quá trình tạo ra sản phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc, tác động môi trường và việc tuân thủ các yêu cầu liên quan.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, chế biến nông lâm sản, nhiên liệu sinh học, sản xuất vật liệu sinh học hoặc xuất khẩu nguyên liệu, chứng nhận Better Biomass có thể là công cụ hỗ trợ xây dựng niềm tin với khách hàng quốc tế và chuẩn hóa hệ thống quản lý chuỗi cung ứng.

Phân tích chuyên sâu các nội dung chính của Better Biomass

Cấu trúc hệ thống tiêu chuẩn và tài liệu áp dụng

Better Biomass được xây dựng dựa trên ba thành phần chính: yêu cầu về tính bền vững, yêu cầu về chuỗi hành trình sản phẩm và quy tắc đánh giá chứng nhận.

Theo bộ tài liệu hiện hành được công bố trên trang Better Biomass, phiên bản NTA 8080:2024+A1:2025 bao gồm bốn phần quan trọng:

NTA 8080-1:2024+A1:2025: Thuật ngữ, tổng quan và các yêu cầu chung.
NTA 8080-2:2024+A1:2025: Các yêu cầu về tính bền vững.
NTA 8080-3:2024+A1:2025: Phương pháp tính toán phát thải khí nhà kính.
NTA 8080-4:2024+A1:2025: Các yêu cầu về chuỗi hành trình sản phẩm, còn gọi là Chain of Custody.

Ngoài ra, bộ quy tắc chứng nhận NCS 8080 quy định các yêu cầu đánh giá sự phù hợp và quản lý chương trình chứng nhận. Doanh nghiệp cần xác định đúng phiên bản, phạm vi áp dụng và các tài liệu diễn giải có liên quan trước khi triển khai. Nguồn: Better Biomass, tài liệu chứng nhận hiện hành.

Yêu cầu về tính bền vững của nguồn sinh khối

Tính bền vững là nền tảng của Better Biomass. Doanh nghiệp cần chứng minh rằng nguồn sinh khối được khai thác hoặc sản xuất phù hợp với các tiêu chí áp dụng, đồng thời kiểm soát những rủi ro có thể gây tổn hại đến môi trường và xã hội.

Các nội dung cần quan tâm bao gồm nguồn gốc nguyên liệu, hoạt động sử dụng đất, bảo vệ hệ sinh thái, quản lý tài nguyên thiên nhiên, tuân thủ pháp luật và các tác động liên quan đến hoạt động sản xuất. Tùy loại sinh khối và mục đích sử dụng, yêu cầu cụ thể có thể khác nhau.

Ví dụ, một nhà máy sử dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất nhiên liệu sinh học cần xác định phụ phẩm đến từ đâu, có được thu gom hợp pháp hay không, quá trình thu gom có ảnh hưởng đến độ phì nhiêu của đất hay không và việc sử dụng nguyên liệu đó có tạo ra tác động tiêu cực đáng kể đến môi trường.

Đối với sinh khối từ rừng hoặc phụ phẩm chế biến gỗ, doanh nghiệp cần chú ý đến tính hợp pháp của nguồn nguyên liệu, hồ sơ nhà cung cấp và những điều kiện môi trường liên quan. Không thể mặc nhiên coi mọi loại gỗ vụn, phế phẩm hoặc nguyên liệu tự nhiên đều đáp ứng yêu cầu bền vững.

Kiểm soát phát thải khí nhà kính

Một trong những nội dung kỹ thuật quan trọng của Better Biomass là tính toán lượng phát thải khí nhà kính trong chuỗi sản xuất và cung ứng sinh khối.

Đánh giá này có thể liên quan đến quá trình trồng trọt hoặc thu gom, vận chuyển nguyên liệu, sơ chế, chế biến, tiêu thụ năng lượng, lưu trữ và phân phối. Phạm vi tính toán phải tuân thủ phương pháp áp dụng cho loại nguyên liệu, sản phẩm và mục đích sử dụng cụ thể.

Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống dữ liệu có thể kiểm chứng, bao gồm lượng nguyên liệu đầu vào, nhiên liệu sử dụng, điện năng tiêu thụ, khoảng cách vận chuyển, sản lượng thành phẩm và các hệ số phát thải phù hợp.

Chẳng hạn, một doanh nghiệp sản xuất viên nén sinh khối xuất khẩu cần thu thập dữ liệu về nguồn gỗ, năng lượng dùng để sấy, nhiên liệu cho xe vận chuyển và sản lượng thành phẩm. Nếu dữ liệu chỉ dựa trên ước tính không có bằng chứng, kết quả tính toán phát thải sẽ thiếu độ tin cậy khi được đánh giá.

Việc kiểm soát phát thải không chỉ phục vụ chứng nhận mà còn giúp doanh nghiệp nhận diện công đoạn tiêu hao nhiều năng lượng, tối ưu hoạt động sản xuất và xây dựng kế hoạch giảm phát thải có cơ sở.

Truy xuất nguồn gốc và chuỗi hành trình sản phẩm

Chuỗi hành trình sản phẩm là cơ chế bảo đảm thông tin về đặc tính bền vững của sinh khối được duy trì xuyên suốt từ nguồn nguyên liệu đến sản phẩm được giao cho khách hàng.

Doanh nghiệp cần xác định rõ nguồn đầu vào, khối lượng tiếp nhận, quá trình chế biến, lượng hao hụt, lượng thành phẩm, hàng tồn kho và khối lượng xuất bán. Những dữ liệu này phải có khả năng đối chiếu với chứng từ giao dịch và hồ sơ vận hành thực tế.

Better Biomass áp dụng các mô hình chuỗi hành trình được quy định trong NTA 8080-4. Theo tài liệu này, mô hình book-and-claim không được chấp nhận. Vì vậy, doanh nghiệp không thể chỉ mua một lượng chứng nhận hoặc tín chỉ độc lập rồi mặc nhiên tuyên bố rằng một lượng sản phẩm vật chất cụ thể có nguồn gốc bền vững. Mô hình quản lý phải phù hợp với yêu cầu của chương trình và tuyên bố mà doanh nghiệp muốn đưa ra. Nguồn: NTA 8080-4:2024+A1:2025.

Đây là điểm đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp thương mại, đơn vị phối trộn nguyên liệu và nhà máy có nhiều nguồn sinh khối khác nhau.

Những điểm quan trọng doanh nghiệp cần lưu ý khi triển khai Better Biomass

Xác định đúng phạm vi chứng nhận

Trước khi triển khai, doanh nghiệp phải xác định vai trò trong chuỗi cung ứng: nhà sản xuất, đơn vị chế biến, thương nhân hay đơn vị sử dụng cuối cùng. Phạm vi chứng nhận cũng cần thể hiện rõ loại sinh khối, sản phẩm, hoạt động và cơ sở có liên quan.

Việc xác định sai phạm vi có thể khiến doanh nghiệp xây dựng hồ sơ không đầy đủ hoặc đưa ra tuyên bố vượt quá phạm vi được đánh giá. Do đó, cần rà soát hoạt động thực tế và yêu cầu của khách hàng trước khi lập kế hoạch chứng nhận.

Xây dựng hệ thống hồ sơ có thể kiểm chứng

Hồ sơ không nên chỉ được chuẩn bị vào thời điểm đánh giá. Doanh nghiệp cần thiết lập quy trình kiểm soát thường xuyên, phân công trách nhiệm và lưu trữ bằng chứng phù hợp.

Những tài liệu thường cần xem xét gồm hồ sơ nhà cung cấp, hợp đồng mua bán, chứng từ giao nhận, thông tin nguồn gốc nguyên liệu, dữ liệu sản xuất, bảng cân đối khối lượng, kết quả tính toán phát thải và hồ sơ đào tạo nhân sự.

Một hệ thống tốt phải bảo đảm số liệu trên hồ sơ có thể đối chiếu với hoạt động thực tế. Nếu khối lượng nguyên liệu đầu vào, lượng thành phẩm và lượng hàng xuất bán không cân đối, doanh nghiệp cần giải thích được nguyên nhân thông qua dữ liệu về hao hụt, tồn kho hoặc chuyển đổi sản phẩm.

Kiểm soát nhà cung cấp và rủi ro chuỗi cung ứng

Doanh nghiệp cần thiết lập tiêu chí lựa chọn nhà cung cấp, quy trình tiếp nhận hồ sơ và cơ chế xử lý khi thông tin nguồn gốc không đầy đủ. Đối với nguyên liệu từ nhiều vùng địa lý hoặc nhiều cấp trung gian, việc đánh giá rủi ro cần được thực hiện có hệ thống.

Ngoài việc yêu cầu nhà cung cấp cung cấp chứng từ, doanh nghiệp nên xác minh tính hợp lệ của tài liệu, theo dõi thay đổi về nguồn nguyên liệu và duy trì cơ chế khắc phục khi phát hiện sai lệch.

Theo dõi thay đổi pháp lý và phiên bản tiêu chuẩn

Better Biomass có thể được sử dụng để hỗ trợ chứng minh sự phù hợp với các tiêu chí bền vững trong những thị trường và chương trình pháp lý nhất định. Tuy nhiên, doanh nghiệp không nên mặc nhiên coi chứng nhận này thay thế mọi nghĩa vụ pháp lý khác.

Đặc biệt, nếu mục tiêu là xuất khẩu nhiên liệu sinh học hoặc sinh khối vào thị trường châu Âu, doanh nghiệp cần kiểm tra phạm vi công nhận hiện hành của chương trình, loại nguyên liệu, loại nhiên liệu, chuỗi cung ứng và các yêu cầu của Chỉ thị Năng lượng tái tạo của EU (RED III). Việc đáp ứng Better Biomass không đồng nghĩa tự động đáp ứng mọi quy định liên quan đến sản phẩm hoặc thị trường.

Ví dụ thực tế về ứng dụng Better Biomass trong doanh nghiệp

Nhà máy sản xuất viên nén sinh khối từ phụ phẩm gỗ

Một doanh nghiệp Việt Nam sản xuất viên nén gỗ để xuất khẩu cần chứng minh nguồn nguyên liệu có nguồn gốc phù hợp, quá trình sản xuất được kiểm soát và thông tin về đặc tính bền vững được duy trì trong chuỗi cung ứng.

Doanh nghiệp có thể triển khai hệ thống tiếp nhận nguyên liệu theo từng lô, lưu hồ sơ nhà cung cấp, kiểm soát khối lượng đầu vào và đầu ra, theo dõi năng lượng sử dụng trong công đoạn sấy, ép viên và đóng gói. Đồng thời, doanh nghiệp cần xây dựng phương pháp tính toán phát thải phù hợp với yêu cầu áp dụng.

Khi khách hàng yêu cầu bằng chứng về nguồn gốc sinh khối, doanh nghiệp có thể cung cấp hồ sơ truy xuất và tài liệu chứng nhận trong phạm vi được cấp. Điều này giúp nâng cao tính minh bạch, giảm nguy cơ tranh chấp thương mại và hỗ trợ tiếp cận các khách hàng có yêu cầu nghiêm ngặt về tính bền vững.

Doanh nghiệp sản xuất nhiên liệu sinh học từ phụ phẩm nông nghiệp

Một cơ sở sản xuất nhiên liệu sinh học từ rơm rạ, bã mía hoặc phụ phẩm chế biến nông sản cần kiểm soát cả nguồn nguyên liệu lẫn hiệu quả môi trường của quá trình sản xuất.

Ví dụ, doanh nghiệp thu mua bã mía từ nhiều nhà máy đường cần thiết lập hệ thống quản lý nhà cung cấp, theo dõi lượng nguyên liệu tiếp nhận và ghi nhận dữ liệu vận chuyển. Nếu sử dụng nhiều loại phụ phẩm khác nhau, doanh nghiệp phải xác định rõ yêu cầu áp dụng cho từng loại và duy trì dữ liệu đủ tin cậy để đánh giá.

Trong trường hợp sản phẩm được cung ứng cho khách hàng tại châu Âu, doanh nghiệp cần kiểm tra thêm những yêu cầu pháp lý liên quan đến nhiên liệu, phương pháp tính phát thải và phạm vi công nhận của chương trình chứng nhận.

Doanh nghiệp thương mại và phân phối sinh khối

Đối với thương nhân mua sinh khối từ nhiều nhà sản xuất rồi bán lại cho các nhà máy năng lượng, rủi ro thường nằm ở việc thiếu nhất quán giữa chứng từ mua hàng, thông tin chứng nhận và chứng từ bán hàng.

Giải pháp là thiết lập quy trình kiểm tra hồ sơ trước khi nhập kho, quản lý mã lô, đối chiếu số lượng, theo dõi tồn kho và xác minh tính hợp lệ của các tuyên bố bền vững. Nhân viên kinh doanh cần được đào tạo để không sử dụng logo hoặc đưa ra tuyên bố về chứng nhận vượt quá phạm vi được phép.

Các ví dụ trên minh họa phương pháp triển khai điển hình. Việc đáp ứng yêu cầu cụ thể vẫn cần được xác định theo loại hình hoạt động, nguyên liệu và phạm vi chứng nhận thực tế.

Better Biomass đóng góp như thế nào vào các mục tiêu phát triển bền vững SDGs?

Better Biomass có mối liên hệ với một số Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc (SDGs), đặc biệt khi doanh nghiệp sử dụng nguồn nguyên liệu có trách nhiệm và quản lý tốt tác động môi trường.

SDG 7: Năng lượng sạch với giá thành hợp lý

Sinh khối bền vững có thể đóng góp vào đa dạng hóa nguồn năng lượng và hỗ trợ phát triển các giải pháp năng lượng tái tạo. Việc quản lý nguồn nguyên liệu, hiệu quả sản xuất và phát thải giúp doanh nghiệp đánh giá rõ hơn lợi ích môi trường của sản phẩm.

SDG 12: Tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm

Đây là mục tiêu có liên hệ trực tiếp với việc truy xuất nguồn gốc, sử dụng phụ phẩm và quản lý tài nguyên hiệu quả. Khi phụ phẩm nông nghiệp hoặc lâm nghiệp được tận dụng hợp lý, doanh nghiệp có thể giảm lãng phí và nâng cao giá trị sử dụng của tài nguyên.

Tuy nhiên, việc sử dụng phụ phẩm phải được đánh giá trong bối cảnh thực tế, tránh khai thác quá mức hoặc gây ra những tác động bất lợi đến đất và hệ sinh thái.

SDG 13: Hành động vì khí hậu

Yêu cầu tính toán phát thải khí nhà kính hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện nguồn phát thải chính và xây dựng kế hoạch giảm phát thải dựa trên dữ liệu. Mức đóng góp thực tế phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất, phương án vận chuyển và cách sử dụng sản phẩm cuối cùng.

SDG 15: Tài nguyên và hệ sinh thái trên đất liền

Đối với các chuỗi cung ứng có liên quan đến đất và tài nguyên rừng, việc kiểm soát nguồn gốc, tuân thủ yêu cầu môi trường và quản lý hoạt động khai thác có thể góp phần hạn chế rủi ro đối với hệ sinh thái.

Cần lưu ý rằng chứng nhận Better Biomass không tự động chứng minh doanh nghiệp đã đạt được tất cả các SDGs. Đây là công cụ hỗ trợ quản lý và cung cấp bằng chứng, trong khi kết quả phát triển bền vững phải được đánh giá dựa trên tác động thực tế.

Dịch vụ tư vấn, chứng nhận và đào tạo Better Biomass của chúng tôi

Để triển khai Better Biomass hiệu quả, doanh nghiệp cần kết hợp kiến thức tiêu chuẩn, năng lực quản lý hồ sơ và kinh nghiệm vận hành chuỗi cung ứng. Chúng tôi cung cấp dịch vụ tư vấn, hỗ trợ chuẩn bị chứng nhận và đào tạo nhằm giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống phù hợp với hoạt động thực tế.

Dịch vụ tư vấn triển khai Better Biomass

Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp rà soát hiện trạng, xác định phạm vi chứng nhận dự kiến và phân tích khoảng cách giữa hệ thống hiện có với các yêu cầu áp dụng.

Các công việc có thể bao gồm đánh giá quy trình mua hàng, quản lý nhà cung cấp, kiểm soát nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, quản lý khối lượng, lưu trữ hồ sơ và tính toán phát thải khí nhà kính.

Trên cơ sở kết quả đánh giá, doanh nghiệp được hỗ trợ xây dựng kế hoạch hành động, phân công trách nhiệm, hoàn thiện quy trình nội bộ và chuẩn bị bằng chứng phục vụ đánh giá độc lập.

Dịch vụ hỗ trợ chuẩn bị chứng nhận

Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị cho quá trình đánh giá bằng cách rà soát tài liệu, hướng dẫn kiểm tra nội bộ, xác định điểm chưa phù hợp và xây dựng phương án khắc phục.

Quy trình triển khai thường bắt đầu bằng việc tìm hiểu yêu cầu, tự đánh giá, thực hiện cải tiến và lựa chọn tổ chức chứng nhận đủ điều kiện. Sau đó, tổ chức chứng nhận thực hiện đánh giá theo quy trình áp dụng và quyết định việc cấp chứng nhận dựa trên kết quả đánh giá.

Theo lộ trình công bố của Better Biomass, hoạt động duy trì chứng nhận bao gồm các cuộc đánh giá giám sát định kỳ, tối thiểu hằng năm trong thời hạn chứng nhận; chứng nhận có thể được cấp với thời hạn tối đa năm năm theo quy định của chương trình. Doanh nghiệp cần kiểm tra yêu cầu hiện hành khi lập kế hoạch ngân sách và thời gian triển khai. Nguồn: Better Biomass Certification Roadmap.

Việc hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ không đồng nghĩa với việc bảo đảm chắc chắn được cấp chứng nhận. Quyết định chứng nhận thuộc thẩm quyền của tổ chức chứng nhận độc lập có đủ điều kiện theo chương trình.

Dịch vụ đào tạo nhận thức và chuyên môn

Chúng tôi xây dựng nội dung đào tạo phù hợp với từng nhóm nhân sự, từ ban lãnh đạo đến bộ phận mua hàng, sản xuất, kho vận, quản lý chất lượng và nhân viên phụ trách hồ sơ.

Nội dung có thể tập trung vào:

Nhận thức về Better Biomass và các yêu cầu NTA 8080.
Phương pháp quản lý nguồn nguyên liệu và nhà cung cấp.
Kiểm soát chuỗi hành trình sản phẩm và truy xuất nguồn gốc.
Thu thập dữ liệu và tính toán phát thải khí nhà kính.
Chuẩn bị hồ sơ, thực hiện đánh giá nội bộ và xử lý điểm không phù hợp.
Duy trì hệ thống quản lý sau khi được chứng nhận.

Thông qua các tình huống thực tế, học viên có thể hiểu rõ cách áp dụng yêu cầu vào công việc, hạn chế sai sót trong hồ sơ và nâng cao khả năng phối hợp giữa các bộ phận.

Kết luận: Better Biomass là nền tảng nâng cao tính minh bạch và năng lực cạnh tranh

Better Biomass không đơn thuần là một chứng nhận dành cho sản phẩm sinh khối mà còn là công cụ giúp doanh nghiệp kiểm soát nguồn nguyên liệu, quản lý phát thải, tăng cường truy xuất nguồn gốc và nâng cao trách nhiệm trong chuỗi cung ứng.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam hướng đến thị trường quốc tế, việc chủ động xây dựng hệ thống phù hợp với Better Biomass có thể tạo lợi thế khi làm việc với khách hàng quan tâm đến năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn và các tiêu chí môi trường.

Với dịch vụ tư vấn, hỗ trợ chuẩn bị chứng nhận và đào tạo Better Biomass, chúng tôi đồng hành cùng doanh nghiệp từ giai đoạn đánh giá hiện trạng đến hoàn thiện hệ thống và duy trì sự phù hợp. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp hiểu đúng yêu cầu, kiểm soát tốt dữ liệu và xây dựng năng lực quản lý bền vững lâu dài.

Liên hệ để tư vấn doanh nghiệp

ISC Global

Hotline: +84 933 096 426 – +84 868 591 260

Email: info@iscglobal.asia | van.pham@iscglobal.asia

Website: iscglobal.asia | iscglobal.edu.vn

Liên hệ tải tiêu chuẩn pdf song ngữ Anh Việt: chỉ từ 50$

Chúng tôi cung cấp tài liệu tiêu chuẩn bản gốc và bản dịch

• Bản gốc tiếng anh của Tiêu Chuẩn sơ đồ tóm tắt và hình ảnh minh họa rõ ràng. Để quý khách thuận tiện đối chiếu theo từng điều khoản, dễ tra cứu và lập hồ sơ.

• Bản dịch tiếng Việt chuẩn chuyên ngành, dùng được ngay cho công việc.

• Ghi chú diễn giải và hướng dẫn áp dụng từ chuyên gia thực chiến.

• Giao nhanh dưới định dạng PDF/Word thuận tiện chỉnh sửa, lưu trữ.

Phạm vi tiêu chuẩn

Hệ thống quản lý ISO (9001, 14001, 45001, 37001…..); chứng nhận bền vững (ISCC, FSC, VFCS/PEFC….); dệt may và vật liệu tái chế (GRS, OCS, OEKO-TEX….); trách nhiệm xã hội và ESG (SMETA, EcoVadis, Fairtrade….) cùng nhiều tiêu chuẩn ngành khác theo yêu cầu.

Vì sao chọn chúng tôi

Tài liệu được biên dịch bởi đội ngũ trực tiếp tư vấn và đánh giá chứng nhận, nên bản dịch không chỉ đúng ngôn ngữ mà còn đúng tinh thần áp dụng thực tế — giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và hạn chế sai sót khi xây dựng hồ sơ.

Chi phí

Chỉ từ 50 USD/tài liệu, tùy độ dài và độ phức tạp. Quý Doanh nghiệp vui lòng gửi tên tiêu chuẩn để nhận báo giá chính xác miễn phí.

Cách đăng ký

1. Liên hệ và cho biết tên tiêu chuẩn cần dịch.

2. Nhận báo giá và thời gian giao tài liệu.

3. Thanh toán và nhận tài liệu qua email.

Thanh toán

Chuyển khoản qua mã QR ngân hàng (gửi kèm khi báo giá), hoặc qua PayPal: ducluongservices@gmail.com.

Rất mong được đồng hành cùng Quý Doanh nghiệp trên hành trình chứng nhận.

Trân trọng,

THÔNG TIN LIÊN HỆ