Trong bối cảnh kinh tế tuần hoàn, trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) và mục tiêu Net Zero ngày càng trở thành những yêu cầu quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp không còn chỉ quan tâm đến lượng phát thải phát sinh trực tiếp tại nhà máy. Các tác động từ nguyên vật liệu, nhà cung cấp, vận chuyển, xử lý chất thải, sử dụng sản phẩm và xử lý sản phẩm sau vòng đời cũng cần được nhận diện, đo lường và quản lý.

Đặc biệt, Scope 3 theo GHG Protocol tập trung vào các phát thải khí nhà kính gián tiếp trong toàn bộ chuỗi giá trị. GHG Protocol chia Scope 3 thành 15 nhóm hoạt động upstream và downstream, qua đó giúp doanh nghiệp xác định những khu vực có mức phát thải đáng kể và xây dựng chiến lược giảm phát thải phù hợp.

Trong khi đó, EPR – Extended Producer Responsibility đặt trọng tâm vào trách nhiệm của nhà sản xuất, nhập khẩu đối với sản phẩm và bao bì trong suốt vòng đời, đặc biệt là giai đoạn sau khi sản phẩm trở thành chất thải. Khi EPR được kết hợp với quản trị Scope 3 và chiến lược Net Zero, doanh nghiệp có thể chuyển từ cách tiếp cận “tuân thủ môi trường” sang mô hình quản trị toàn diện về tài nguyên, chất thải và carbon.

EPR & Net Zero – Scope 3 là gì?

EPR – Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất

EPR là cơ chế yêu cầu doanh nghiệp chịu trách nhiệm nhất định đối với tác động môi trường của sản phẩm và bao bì sau khi đưa ra thị trường. Trách nhiệm này có thể được thực hiện thông qua các hoạt động thu hồi, tái chế, xử lý chất thải hoặc thực hiện nghĩa vụ tài chính theo cơ chế pháp luật áp dụng.

Đối với doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu, EPR không nên được nhìn nhận đơn thuần là một nghĩa vụ pháp lý. Đây còn là công cụ để thúc đẩy thiết kế sinh thái, giảm sử dụng nguyên liệu nguyên sinh, tăng tỷ lệ vật liệu tái chế và xây dựng chuỗi cung ứng tuần hoàn.

Một hệ thống EPR được quản lý tốt có thể giúp doanh nghiệp trả lời các câu hỏi quan trọng như sản phẩm được bán ra thị trường với khối lượng bao nhiêu, bao bì thuộc những nhóm vật liệu nào, lượng chất thải phát sinh sau tiêu dùng là bao nhiêu, tỷ lệ thu hồi và tái chế đạt mức nào, dữ liệu được truy xuất ra sao và hoạt động tái chế có thể chứng minh bằng hồ sơ nào.

Net Zero – Mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính

Net Zero không đơn giản là mua tín chỉ carbon để “bù” cho lượng phát thải. Một chiến lược Net Zero có chất lượng cần bắt đầu bằng việc xác định nguồn phát thải, thiết lập đường cơ sở, đặt mục tiêu giảm phát thải, triển khai các biện pháp giảm phát thải thực tế và chỉ sử dụng các cơ chế loại bỏ hoặc bù đắp phù hợp cho phần phát thải còn lại theo phạm vi và phương pháp được chấp nhận.

Đối với doanh nghiệp, ba phạm vi phát thải thường được xem xét gồm Scope 1, Scope 2 và Scope 3. Trong đó, Scope 3 thường phức tạp nhất vì liên quan đến các hoạt động nằm ngoài quyền kiểm soát trực tiếp của doanh nghiệp.

Scope 3 – Phát thải trong toàn bộ chuỗi giá trị

GHG Protocol Corporate Value Chain Scope 3 Standard cung cấp phương pháp để doanh nghiệp đánh giá phát thải trong toàn bộ chuỗi giá trị. Tiêu chuẩn bao gồm 15 nhóm Scope 3, từ nguyên vật liệu đầu vào, tài sản vốn, vận chuyển, chất thải, đi lại của nhân viên cho đến sử dụng sản phẩm và xử lý sản phẩm sau vòng đời.

Đáng chú ý đối với EPR là Category 5 – Waste Generated in Operations và Category 12 – End-of-Life Treatment of Sold Products. Đây là những khu vực mà dữ liệu về chất thải, tái chế, chôn lấp, đốt hoặc xử lý sản phẩm cuối vòng đời có thể trở thành một phần quan trọng trong quá trình đánh giá phát thải Scope 3.

Mối liên hệ giữa EPR, Scope 3 và Net Zero

EPR và Scope 3 không phải là hai hệ thống hoàn toàn độc lập. Trên thực tế, nếu được triển khai đồng bộ, chúng có thể bổ trợ trực tiếp cho chiến lược Net Zero.

EPR cung cấp dữ liệu về dòng sản phẩm, bao bì, vật liệu và chất thải. Scope 3 cung cấp phương pháp để đánh giá phát thải liên quan đến chuỗi giá trị. Net Zero sử dụng kết quả đo lường để xác định ưu tiên giảm phát thải và theo dõi tiến độ.

Ví dụ, một doanh nghiệp sản xuất thực phẩm sử dụng lượng lớn bao bì nhựa. Nếu chỉ thực hiện EPR, doanh nghiệp có thể tập trung vào nghĩa vụ thu hồi hoặc tái chế bao bì. Nhưng khi kết hợp với Scope 3, doanh nghiệp có thể đánh giá thêm phát thải từ sản xuất nhựa nguyên sinh, vận chuyển bao bì, sản xuất sản phẩm, phân phối và xử lý bao bì sau tiêu dùng.

Từ đó, doanh nghiệp có thể nhận diện một số giải pháp như tăng hàm lượng nhựa tái chế, giảm trọng lượng bao bì, chuyển sang vật liệu có tác động carbon thấp hơn, tối ưu logistics hoặc tăng khả năng tái chế của thiết kế bao bì.

Đây chính là bước chuyển từ EPR để tuân thủ sang EPR kết hợp quản trị carbon và kinh tế tuần hoàn.

Những nội dung quan trọng khi triển khai EPR & Scope 3

Xác định phạm vi và ranh giới dữ liệu

Một trong những sai lầm phổ biến là bắt đầu tính toán phát thải ngay khi chưa xác định rõ phạm vi dữ liệu. Doanh nghiệp cần xác định các hoạt động thuộc chuỗi giá trị, nguồn dữ liệu cần thu thập, đơn vị chịu trách nhiệm và kỳ báo cáo.

Đối với Scope 3, GHG Protocol cung cấp hướng dẫn tính toán riêng cho từng nhóm trong 15 category và nhiều phương pháp tính khác nhau tùy theo chất lượng dữ liệu.

Xác định các nguồn phát thải trọng yếu

Không phải mọi hoạt động đều có mức đóng góp phát thải giống nhau. Doanh nghiệp cần tiến hành screening để xác định những nguồn phát thải đáng kể.

Ví dụ, với doanh nghiệp sản xuất đồ uống, các nguồn phát thải đáng quan tâm có thể bao gồm nguyên liệu, chai nhựa, bao bì giấy, vận chuyển nguyên liệu, logistics thành phẩm và xử lý bao bì sau tiêu dùng.

Thu thập và quản lý dữ liệu

Chất lượng của báo cáo Scope 3 phụ thuộc rất lớn vào chất lượng dữ liệu đầu vào.

Doanh nghiệp nên xây dựng hệ thống dữ liệu bao gồm khối lượng nguyên vật liệu, loại vật liệu, khoảng cách vận chuyển, phương thức vận tải, lượng chất thải, phương pháp xử lý, tỷ lệ tái chế và các hệ số phát thải phù hợp.

Việc chuẩn hóa biểu mẫu dữ liệu giữa phòng mua hàng, sản xuất, logistics, môi trường, tài chính và các nhà cung cấp giúp giảm đáng kể sai lệch trong quá trình tính toán.

Theo dõi dữ liệu EPR và cuối vòng đời sản phẩm

Đối với các sản phẩm thuộc phạm vi EPR, doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm đến dữ liệu sản phẩm đưa ra thị trường, vật liệu bao bì, khối lượng và phương thức xử lý sau sử dụng.

Thông tin này không chỉ phục vụ mục tiêu tuân thủ mà còn có thể hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá phát thải Scope 3 liên quan đến End-of-Life Treatment of Sold Products.

Ví dụ thực tế về EPR & Net Zero – Scope 3

Doanh nghiệp thực phẩm và đồ uống

Một doanh nghiệp sản xuất nước giải khát sử dụng chai PET, nắp nhựa và nhãn bao bì.

Thay vì chỉ tính lượng bao bì để thực hiện nghĩa vụ EPR, doanh nghiệp có thể xây dựng một hệ thống quản trị tích hợp. Dữ liệu bao bì được phân loại theo vật liệu, khối lượng và tỷ lệ tái chế. Đồng thời, doanh nghiệp thu thập dữ liệu về nguồn nguyên liệu nhựa, quá trình sản xuất bao bì, vận chuyển và xử lý sau tiêu dùng.

Sau khi tính toán Scope 3, doanh nghiệp có thể phát hiện rằng việc sử dụng nhựa nguyên sinh là một trong những nguồn phát thải đáng kể. Từ đó, doanh nghiệp xây dựng chương trình tăng tỷ lệ vật liệu tái chế, giảm trọng lượng chai và thiết kế bao bì dễ tái chế hơn.

Kết quả không chỉ hỗ trợ EPR mà còn tạo ra đóng góp trực tiếp cho mục tiêu giảm phát thải và xây dựng chuỗi cung ứng tuần hoàn.

Doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng

Một doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng có hàng nghìn nhà cung cấp nguyên vật liệu. Nếu chỉ sử dụng dữ liệu nội bộ, doanh nghiệp rất khó xác định toàn bộ dấu chân carbon của sản phẩm.

Trong trường hợp này, chương trình Scope 3 cần được kết hợp với Supplier Engagement. Doanh nghiệp có thể yêu cầu nhà cung cấp cung cấp dữ liệu về năng lượng, nguyên vật liệu, phát thải và các hoạt động xử lý chất thải.

Khi dữ liệu ngày càng được cải thiện, doanh nghiệp có thể chuyển từ phương pháp ước tính dựa trên chi phí sang phương pháp dựa trên dữ liệu hoạt động hoặc dữ liệu phát thải của nhà cung cấp, qua đó nâng cao độ tin cậy của kiểm kê.

EPR & Scope 3 đóng góp như thế nào cho SDGs?

Việc triển khai EPR, kinh tế tuần hoàn và quản trị Scope 3 có thể hỗ trợ nhiều Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc.

SDG 12 – Responsible Consumption and Production

EPR khuyến khích doanh nghiệp chịu trách nhiệm đối với sản phẩm và bao bì trong vòng đời, thúc đẩy giảm chất thải, tái sử dụng và tái chế. Đây là mối liên hệ trực tiếp với mục tiêu sản xuất và tiêu dùng có trách nhiệm.

SDG 13 – Climate Action

Việc đo lường và giảm phát thải Scope 3 giúp doanh nghiệp nhận diện các nguồn phát thải trong chuỗi giá trị và xây dựng chương trình giảm phát thải phù hợp, góp phần hỗ trợ hành động ứng phó biến đổi khí hậu.

SDG 9 – Industry, Innovation and Infrastructure

Việc chuyển đổi sang thiết kế bao bì có khả năng tái chế cao hơn, sử dụng vật liệu tái chế và xây dựng hệ thống dữ liệu carbon có thể thúc đẩy đổi mới công nghệ và mô hình sản xuất.

Dịch vụ tư vấn EPR & Net Zero – Scope 3 của chúng tôi

Tư vấn xây dựng hệ thống EPR

Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá hiện trạng EPR, xác định phạm vi sản phẩm và bao bì, rà soát dữ liệu, xây dựng quy trình quản lý và chuẩn hóa hồ sơ phục vụ hoạt động tuân thủ.

Dịch vụ có thể được thiết kế theo đặc thù ngành như thực phẩm, đồ uống, điện tử, nhựa, hóa chất, hàng tiêu dùng, dệt may và các lĩnh vực có sử dụng bao bì.

Tư vấn kiểm kê và quản lý Scope 3

Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp xác định các Category Scope 3 liên quan, lập bản đồ chuỗi giá trị, xây dựng phương pháp thu thập dữ liệu, lựa chọn phương pháp tính toán, xây dựng bảng tính phát thải và thiết lập hệ thống quản lý dữ liệu.

Mục tiêu không chỉ là tạo ra một con số phát thải mà còn giúp doanh nghiệp xác định nguồn phát thải trọng yếu và cơ hội giảm phát thải có tính khả thi.

Tư vấn xây dựng lộ trình Net Zero

Từ kết quả kiểm kê Scope 1, Scope 2 và Scope 3, doanh nghiệp có thể xây dựng kế hoạch giảm phát thải theo từng giai đoạn.

Các giải pháp có thể bao gồm sử dụng năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu suất năng lượng, tối ưu nguyên vật liệu, giảm chất thải, tăng tỷ lệ tái chế, cải tiến logistics, làm việc với nhà cung cấp và thay đổi thiết kế sản phẩm.

GHG Protocol xác định Scope 3 là công cụ để doanh nghiệp nhìn nhận tác động khí nhà kính xuyên suốt chuỗi giá trị và xác định nơi cần tập trung các hoạt động giảm phát thải.

Dịch vụ đào tạo EPR & Net Zero – Scope 3

Chương trình đào tạo của chúng tôi được thiết kế theo hướng thực hành, giúp đội ngũ doanh nghiệp không chỉ hiểu khái niệm mà còn có khả năng triển khai.

Nội dung có thể bao gồm tổng quan EPR, kinh tế tuần hoàn, Net Zero, GHG Protocol, Scope 1, Scope 2 và Scope 3, 15 Category Scope 3, phương pháp thu thập dữ liệu, xây dựng inventory, tính toán phát thải, xác định nguồn phát thải trọng yếu, xây dựng kế hoạch giảm phát thải và quản lý dữ liệu phục vụ báo cáo.

Đối tượng đào tạo có thể bao gồm ban lãnh đạo, ESG team, phòng môi trường, EHS, sản xuất, mua hàng, logistics, chuỗi cung ứng, tài chính và các bộ phận liên quan.

Dịch vụ chứng nhận và hỗ trợ xác minh

Đối với các doanh nghiệp cần nâng cao độ tin cậy của dữ liệu môi trường và carbon, chúng tôi có thể hỗ trợ chuẩn bị hệ thống tài liệu, hồ sơ, dữ liệu và bằng chứng cần thiết cho quá trình đánh giá hoặc xác minh bởi tổ chức có thẩm quyền phù hợp.

Điểm quan trọng cần phân biệt là GHG Protocol Scope 3 là một tiêu chuẩn/phương pháp kế toán và báo cáo phát thải, không phải bản thân nó là một “chứng nhận Scope 3” độc lập. Vì vậy, dịch vụ tư vấn cần tập trung vào việc xây dựng hệ thống đáp ứng phương pháp luận, dữ liệu, tính nhất quán và khả năng kiểm chứng; việc xác minh/chứng nhận cụ thể sẽ phụ thuộc vào chương trình và tổ chức đánh giá áp dụng.

GHG Protocol cũng đang trong quá trình phát triển và cập nhật các tiêu chuẩn Scope 3. Các tài liệu công bố trong năm 2026 cho thấy việc sửa đổi Scope 3 đang tiếp tục được thực hiện, vì vậy doanh nghiệp cần theo dõi phiên bản và hướng dẫn chính thức trước khi khóa phương pháp áp dụng cho từng kỳ báo cáo.

Vì sao doanh nghiệp nên triển khai EPR cùng Scope 3?

EPR giúp doanh nghiệp quản lý trách nhiệm đối với sản phẩm và chất thải sau tiêu dùng. Scope 3 giúp doanh nghiệp nhìn thấy phát thải xuyên suốt chuỗi giá trị. Net Zero cung cấp định hướng dài hạn để giảm phát thải.

Khi ba yếu tố được tích hợp, doanh nghiệp có thể hình thành một hệ thống quản trị bền vững có tính liên kết từ nguyên vật liệu → sản xuất → logistics → sản phẩm → tiêu dùng → chất thải → tái chế → phát thải carbon.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp chuẩn bị tốt hơn cho yêu cầu ESG, khách hàng quốc tế, chuỗi cung ứng toàn cầu và các cơ chế báo cáo khí hậu ngày càng phát triển. GHG Protocol ghi nhận Scope 3 ngày càng được sử dụng trong các chương trình tự nguyện cũng như các khuôn khổ công bố khí hậu bắt buộc.

Kết luận

EPR & Net Zero – Scope 3 không nên được triển khai như những chương trình độc lập. Một hệ thống hiệu quả cần kết nối trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất với quản lý chất thải, kinh tế tuần hoàn, kiểm kê phát thải chuỗi giá trị và chiến lược giảm phát thải dài hạn.

Với dịch vụ tư vấn, đào tạo và hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ đánh giá/xác minh EPR, Scope 3 và Net Zero, chúng tôi đồng hành cùng doanh nghiệp từ bước đánh giá hiện trạng, xác định phạm vi, thu thập dữ liệu, tính toán phát thải, xây dựng kế hoạch hành động đến chuẩn hóa hệ thống và chuẩn bị cho quá trình đánh giá độc lập.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là đáp ứng yêu cầu tuân thủ mà là giúp doanh nghiệp biến dữ liệu EPR và carbon thành công cụ quản trị, giảm chi phí, giảm phát thải, nâng cao khả năng đáp ứng khách hàng quốc tế và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Liên hệ để tư vấn doanh nghiệp

ISC Global

Hotline: +84 933 096 426 – +84 868 591 260

Email: info@iscglobal.asia | van.pham@iscglobal.asia

Website: iscglobal.asia | iscglobal.edu.vn

Liên hệ tải tiêu chuẩn pdf song ngữ Anh Việt: chỉ từ 50$

Chúng tôi cung cấp tài liệu tiêu chuẩn bản gốc và bản dịch

• Bản gốc tiếng anh của Tiêu Chuẩn sơ đồ tóm tắt và hình ảnh minh họa rõ ràng. Để quý khách thuận tiện đối chiếu theo từng điều khoản, dễ tra cứu và lập hồ sơ.

• Bản dịch tiếng Việt chuẩn chuyên ngành, dùng được ngay cho công việc.

• Ghi chú diễn giải và hướng dẫn áp dụng từ chuyên gia thực chiến.

• Giao nhanh dưới định dạng PDF/Word thuận tiện chỉnh sửa, lưu trữ.

Phạm vi tiêu chuẩn

Hệ thống quản lý ISO (9001, 14001, 45001, 37001…..); chứng nhận bền vững (ISCC, FSC, VFCS/PEFC….); dệt may và vật liệu tái chế (GRS, OCS, OEKO-TEX….); trách nhiệm xã hội và ESG (SMETA, EcoVadis, Fairtrade….) cùng nhiều tiêu chuẩn ngành khác theo yêu cầu.

Vì sao chọn chúng tôi

Tài liệu được biên dịch bởi đội ngũ trực tiếp tư vấn và đánh giá chứng nhận, nên bản dịch không chỉ đúng ngôn ngữ mà còn đúng tinh thần áp dụng thực tế — giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và hạn chế sai sót khi xây dựng hồ sơ.

Chi phí

Chỉ từ 50 USD/tài liệu, tùy độ dài và độ phức tạp. Quý Doanh nghiệp vui lòng gửi tên tiêu chuẩn để nhận báo giá chính xác miễn phí.

Cách đăng ký

1. Liên hệ và cho biết tên tiêu chuẩn cần dịch.

2. Nhận báo giá và thời gian giao tài liệu.

3. Thanh toán và nhận tài liệu qua email.

Thanh toán

Chuyển khoản qua mã QR ngân hàng (gửi kèm khi báo giá), hoặc qua PayPal: ducluongservices@gmail.com.

Rất mong được đồng hành cùng Quý Doanh nghiệp trên hành trình chứng nhận.

Trân trọng,

THÔNG TIN LIÊN HỆ